Nếu bạn đang tìm một món nước sốt nhưng lại muốn có thêm cái phô mai kéo sợi béo ngậy thì mỳ ý sốt bò băm đút lò chính là đáp án. Món này nghe thì có vẻ cầu kỳ, nhưng thật ra làm không khó chút nào. Bạn chỉ cần xào một nồi sốt bò băm cà chua thơm lừng, trộn đều với mì Ý, xếp ra khay, phủ một lớp Mozzarella thật dày rồi cho vào lò nướng là xong. Cầm miếng đầu tiên lên là bạn sẽ thấy phô mai kéo dài thành sợi, vừa thơm vừa béo, ăn với sốt bò đậm vị thì hết chê.
Mình thích món này vì nó hợp với cả bữa tối gia đình lẫn buổi tụ tập bạn bè cuối tuần. Một khay to mang ra bàn là ai cũng xúm lại xin một miếng, không khí tự nhiên vui hẳn lên. Trong bài này mình sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước, từ cách xào sốt bò băm Bolognese chuẩn vị Ý, luộc mì sao cho vừa al dente, cho đến cách phủ phô mai và đút lò để có lớp vàng nâu đẹp mắt. Mình cũng chia sẻ thêm một vài mẹo nhỏ và các cách biến tấu để bạn tự tin làm món này ngay lần đầu tiên.
Trước khi bắt đầu, mình xin nói rõ một điều: Bolognese là món sốt có nguồn gốc từ thành phố Bologna ở miền Bắc nước Ý. Người Ý thường không dùng nhiều kem hay phô mai trong sốt Bolognese truyền thống, mà chủ yếu dựa vào thịt, cà chua, rau củ và một chút rượu vang. Phiên bản đút lò phủ phô mai mà chúng ta đang làm là sáng tạo rất phổ biến ở nhiều nơi, mang phong cách gần gũi và hợp khẩu vị người Việt hơn. Vì vậy bạn cứ thoải mái điều chỉnh theo sở thích của mình nhé.
Nguyên liệu cần chuẩn bị
Để làm một khay mỳ ý sốt bò băm đút lò vừa đủ cho khoảng 4 đến 5 người ăn, bạn cần chuẩn bị các nguyên liệu sau. Mình ghi rõ số lượng để bạn dễ tham khảo khi đi chợ:
- Mì Ý (spaghetti): khoảng 300 gram, nên chọn loại làm từ bột lúa mì cứng (durum) để giữ được độ dai khi nấu.
- Thịt bò xay: khoảng 400 gram, nên chọn thịt có một chút mỡ (tỷ lệ nạc mỡ khoảng 80/20) để sốt có vị béo và không bị khô.
- Cà chua: 4 quả cà chua chín đỏ, hoặc 1 hộp cà chua nghiền khoảng 400 gram nếu bạn muốn tiết kiệm thời gian.
- Sốt cà chua đặc: 2 muỗng canh, giúp sốt có màu đỏ đậm và vị đậm đà hơn.
- Hành tây: 1 củ vừa, băm nhỏ.
- Cà rốt và cần tây: mỗi loại khoảng 1 củ nhỏ, băm nhỏ. Đây là bộ ba rau thơm nền tảng của sốt Bolognese, gọi là soffritto.
- Tỏi: 3 đến 4 tép, băm nhuyễn.
- Rượu vang đỏ: khoảng 100 ml, nếu không có thì bạn có thể thay bằng nước dùng gà hoặc bỏ qua.
- Lá nguyệt quế, húng tây (oregano) khô, lá basil: mỗi loại một ít để tạo mùi thơm đặc trưng kiểu Ý.
- Phô mai Mozzarella: khoảng 200 gram, loại sợi hoặc loại miếng đều được, nhưng nên chọn loại dễ kéo sợi.
- Phô mai Parmesan bào: 2 muỗng canh, dùng để rắc thêm cho thơm.
- Dầu olive, muối, tiêu xay, đường: dầu olive khoảng 2 muỗng canh, muối và tiêu vừa đủ, một chút đường để cân bằng vị chua của cà chua.
Nếu bạn không có sẵn các loại gia vị kiểu Ý như húng tây hay lá nguyệt quế, cũng đừng quá lo. Bạn vẫn có thể làm món này rất ngon với chỉ cà chua, hành, tỏi, muối và tiêu. Điều quan trọng nhất là phải xào sốt đủ lâu để các vị hòa quyện vào nhau.
Bước 1: Xào sốt bò băm cà chua Bolognese đậm đà chuẩn vị Ý
Đây là bước quyết định hương vị của cả món. Một nồi sốt Bolognese ngon phải có màu đỏ sẫm, vị đậm đà, thịt bò mềm và thơm mùi rau củ. Muốn làm được như vậy, bạn cần kiên nhẫn một chút, vì sốt càng được hầm lâu thì càng đậm đà.
Chọn và sơ chế thịt bò
Thịt bò xay bạn có thể mua sẵn ở chợ hoặc siêu thị. Nếu có điều kiện thì bạn nên mua thịt bò nguyên khối rồi nhờ người bán xay hoặc tự băm bằng dao. Thịt tự băm thường có độ dai và mùi thơm hơn thịt xay sẵn. Trước khi nấu, bạn lấy thịt ra khỏi tủ lạnh khoảng 15 phút để thịt bớt lạnh, khi cho vào chảo sẽ chín đều hơn. Đừng quên nêm một ít muối và tiêu lên thịt, trộn đều rồi để sang một bên.
Phi thơm hành, tỏi và rau củ
Bạn đun nóng chảo với 2 muỗng canh dầu olive, cho hành tây vào xào đến khi hành mềm và chuyển sang màu vàng trong. Tiếp theo cho cà rốt và cần tây vào xào cùng khoảng 5 phút. Khi rau củ đã mềm, bạn thêm tỏi băm và xào thêm khoảng 30 giây cho dậy mùi thơm, nhớ canh lửa vừa phải để tỏi không bị cháy đắng. Đây là nền hương vị đầu tiên của sốt, nên bạn đừng vội bỏ qua bước này.
Xào thịt bò băm đến khi săn lại
Cho thịt bò vào chảo, dùng đũa hoặc muôi gỗ dằn nhẹ và đảo đều để thịt tơi ra. Bạn xào lửa vừa đến lớn cho thịt chuyển màu nâu đều, khoảng 7 đến 8 phút. Mẹo nhỏ là đừng đảo liên tục ngay từ đầu, hãy để thịt tiếp xúc với đáy chảo một lúc để tạo lớp hơi cháy nhẹ, đó chính là nguồn gốc của vị umami rất đậm. Khi thịt đã săn và hết màu hồng, bạn đổ phần mỡ thừa ra nếu có quá nhiều.
Deglaze bằng rượu vang và hầm sốt cà chua
Đổ rượu vang đỏ vào chảo, dùng muôi cạo nhẹ đáy chảo để gom hết phần thịt dính và vị thơm. Đợi rượu sôi và cồn bay bớt khoảng 2 phút, bạn cho cà chua nghiền hoặc cà chua băm vào, thêm sốt cà chua đặc, lá nguyệt quế, húng tây khô và một ít đường. Đun sôi rồi hạ lửa nhỏ, đậy vung hờ và hầm khoảng 40 đến 60 phút. Trong lúc hầm, thỉnh thoảng bạn quấy nhẹ và thêm một chút nước lọc nếu sốt bị quá đặc. Khi sốt sánh lại, có màu đỏ sẫm và dầu bắt đầu nổi nhẹ trên mặt là bạn đã có một nồi sốt Bolognese chuẩn.
Trước khi tắt bếp, bạn nếm thử và chỉnh lại gia vị. Nếu sốt hơi chua, thêm một chút đường. Nếu nhạt, thêm muối. Nếu muốn vị sâu hơn, bạn có thể thêm một muỗng canh bơ nhỏ vào cuối cùng, nghe thì lạ nhưng làm sốt mượt và thơm rất đã.
Bước 2: Luộc mì Ý al dente và trộn đều với sốt
Mì Ý ngon là mì phải vừa chín tới, người Ý gọi là al dente, nghĩa là vẫn còn chút dai ở lõi khi cắn. Nếu mì bị nấu quá mềm thì khi đút lò sẽ nhão, mất độ dai vốn có. Đây là lỗi mà rất nhiều người mắc phải.
Cách luộc mì đúng chuẩn
Bạn đun một nồi nước lớn, khoảng 3 đến 4 lít nước, cho thêm một muỗng canh muối vào khi nước sôi. Khi nước sôi bùng, thả mì vào và khuấy nhẹ bằng đũa để mì không dính vào nhau. Mì Ý thường cần khoảng 8 đến 10 phút để chín, nhưng bạn nên xem hướng dẫn in trên bao bì và vớt ra sớm hơn khoảng 1 đến 2 phút so với thời gian ghi. Cách kiểm tra đơn giản nhất là vớt một sợi ra và cắn thử, nếu thấy còn hơi cứng ở giữa là đạt chuẩn al dente.
Sau khi vớt mì, bạn không nên xả ngay với nước lạnh vì làm vậy sẽ mất đi lớp tinh bột giúp sốt bám vào sợi mì tốt hơn. Thay vào đó, bạn để mì ráo bớt nước, sau đó cho vào chảo sốt ngay. Nếu bạn định để mì một lúc rồi mới làm tiếp thì có thể trộn chút dầu olive để mì không bị dính.
Trộn mì với sốt sao cho đều
Bạn cho mì vào chảo sốt Bolognese đang còn nóng, dùng kẹp hoặc đũa đảo nhẹ đều tay để sợi mì được phủ kín sốt. Nếu thấy sốt hơi đặc, bạn có thể thêm khoảng 2 đến 3 muỗng canh nước luộc mì, phần nước này có tinh bột nên giúp sốt sánh và bám tốt hơn. Đảo khoảng 2 phút để mì và sốt thấm vào nhau là được. Bạn nhớ không nên đảo quá lâu, vì mì sẽ tiếp tục mềm ra khi gặp nhiệt.
Bước 3: Xếp mì vào khay nướng và phủ phô mai Mozzarella dày
Đến bước này, món ăn bắt đầu có hình hài rõ ràng hơn. Bạn cần chuẩn bị một khay nướng chịu nhiệt, kích thước khoảng 25 x 30 cm hoặc tùy theo lượng mì bạn làm. Nên quét một lớp dầu mỏng lên đáy và thành khay để tránh dính.
Xếp mì và sốt vào khay
Bạn dùng kẹp gắp mì từ chảo sang khay, xếp thành một lớp đều, không nên dồn quá dày để nhiệt có thể truyền đều vào giữa. Sau đó bạn rưới phần sốt còn lại lên trên, dàn đều cho mì ngấm vị. Nếu khay đủ sâu thì bạn có thể làm 2 lớp mì và sốt xen kẽ, cách này sẽ cho đĩa mì đầy đặn và thơm hơn.
Phủ lớp Mozzarella thật dày
Đây là phần làm nên tên gọi của món mỳ ý sốt bò băm đút lò. Bạn xé hoặc cắt phô mai Mozzarella thành từng miếng, rải đều lên bề mặt, không để trống quá nhiều chỗ. Lớp phô mai nên dày khoảng 1 đến 1,5 cm để khi nướng sẽ tan chảy và kéo sợi đẹp mắt. Nếu thích thêm vị mặn thơm, bạn rắc thêm một lớp Parmesan bào mỏng lên trên Mozzarella. Parmesan sẽ giúp lớp vỏ vàng giòn và thơm hơn khi lên màu.
Một mẹo nhỏ là bạn nên để phô mai ở nhiệt độ phòng khoảng 10 đến 15 phút trước khi phủ. Phô mai lạnh quá sẽ khó tan đều, còn phô mai hơi ấm sẽ chảy nhanh và tạo lớp kéo sợi mượt hơn.
Bước 4: Đút lò nướng đến khi phô mai chuyển màu vàng nâu đẹp mắt
Sau khi đã xếp mì và phủ phô mai xong, bạn đẩy khay vào lò đã làm nóng trước. Nhiệt độ thông thường là khoảng 200 độ C, bạn nướng trong khoảng 15 đến 20 phút. Thời gian có thể thay đổi tùy loại lò, nên bạn hãy quan sát qua cửa kính để kiểm soát.
Cách nhận biết món đã chín
Dấu hiệu dễ nhận nhất là phô mai đã tan chảy hoàn toàn, bề mặt chuyển sang màu vàng nâu đều và có vài chỗ hơi sủi bọt nhẹ ở viền khay. Sốt bên dưới cũng sẽ bắt đầu sôi lăn tăn. Nếu bạn muốn lớp phô mai lên màu đậm hơn, có thể bật chế độ grill trong 2 đến 3 phút cuối, nhưng phải canh thật sát vì phô mai rất dễ cháy đen khi đã đạt màu vàng đẹp.
Để nguội một chút trước khi ăn
Khi lấy khay ra khỏi lò, bạn nên để nguội khoảng 3 đến 5 phút. Nhiệt từ phô mai và sốt rất nóng, nếu xúc ngay thì phô mai sẽ chảy tràn và khó cắt. Đợi một chút để lớp phô mai đông lại nhẹ, lúc đó khi xúc lên sẽ thấy phô mai kéo sợi rất đẹp và giữ được hình dáng đĩa mì.
Mẹo nhỏ để mỳ ý sốt bò băm đút lò ngon hơn
Qua nhiều lần thử nghiệm, mình đúc kết được một số mẹo nhỏ mà bạn có thể áp dụng ngay khi làm món này:
- Đừng bỏ qua bước hầm sốt: sốt hầm càng lâu càng đậm vị, nên nếu có thời gian, bạn nên để sốt hầm khoảng một tiếng.
- Làm sốt trước một ngày: sốt Bolognese để qua đêm trong tủ lạnh sẽ ngon hơn vì các vị có thời gian hòa quyện. Hôm sau chỉ việc hâm nóng và làm tiếp các bước còn lại.
- Dùng nước luộc mì để điều chỉnh độ sánh: phần nước có tinh bột này giúp sốt bám vào mì tốt hơn rất nhiều so với nước lọc.
- Không rửa mì sau khi luộc: như đã nói ở trên, làm vậy sẽ khiến sốt khó bám vào sợi mì.
- Chọn phô mai phù hợp: Mozzarella loại cây hoặc loại sợi sẽ kéo sợi đẹp hơn loại đã cắt sẵn trộn nhiều chất phụ gia.
- Canh lò kỹ: mỗi lò có một kiểu nhiệt riêng, nên lần đầu bạn hãy nướng kèm đèn quan sát và điều chỉnh thời gian cho phù hợp với lò nhà mình.
Ngoài ra, nếu bạn không có lò nướng, vẫn có thể làm món này bằng nồi chiên không dầu ở nhiệt độ khoảng 180 độ C trong 8 đến 10 phút, dùng khay nhỏ chịu nhiệt. Tuy nhiên, với lượng lớn thì lò nướng vẫn cho kết quả đều và đẹp hơn.
Biến tấu món mỳ ý sốt bò băm đút lò
Một trong những điều thú vị nhất của món mỳ Ý là bạn có thể thay đổi theo khẩu vị của từng nhà. Dưới đây là một vài gợi ý mình đã thử và thấy rất ổn:
- Phiên bản ít cay: thêm một chút ớt bột khi xào hành để có vị cay nhẹ, rất hợp với những ai thích vị đậm đà nhưng không ăn được cay nhiều.
- Phiên bản nhiều rau: bổ sung nấm đông cô, nấm mỡ hoặc bí ngòi băm nhỏ khi xào rau củ để món ăn thêm nhẹ và ngọt tự nhiên.
- Phiên bản dùng thịt gà: thay thịt bò bằng thịt gà xay để có món ăn nhẹ hơn, nhưng nhớ xào gà lâu hơn một chút cho chín kỹ.
- Phiên bản chay: dùng đậu lăng hoặc nấm xay nhuyễn thay thịt bò, phối hợp với phô mai chay nếu gia đình có người ăn chay.
- Phiên bản bánh mì: thay mì Ý bằng bánh mì baguette cắt lát, phủ sốt và phô mai rồi nướng giòn, rất hợp làm món khai vị.
Bạn cũng có thể thử rắc thêm lá basil tươi sau khi lấy khay ra khỏi lò. Mùi thơm của basil tươi kết hợp với phô mai nóng sẽ tạo ra một hương vị rất dễ chịu, vừa đẹp mắt vừa tăng thêm cảm giác tươi mới cho món ăn.
Câu hỏi thường gặp
Có thể dùng mì Ý khô loại nào?
Bạn nên chọn mì Ý làm từ bột lúa mì cứng, thường có ghi chữ durum hoặc semola trên bao bì. Loại này giữ được độ dai rất tốt khi nấu và khi nướng. Mì tươi cũng dùng được nhưng thời gian luộc sẽ ngắn hơn, bạn phải theo dõi cẩn thận để không bị nát.
Làm sốt xong có ăn ngay được không?
Hoàn toàn được. Tuy nhiên nếu bạn để sốt nghỉ qua đêm, vị sẽ đậm đà hơn đáng kể. Khi hâm lại, bạn nên thêm chút nước để sốt không bị đặc quá.
Có thể làm trước và nướng sau không?
Bạn có thể trộn mì với sốt và để sẵn trong tủ lạnh tối đa một ngày. Khi ăn, hãy phủ phô mai lên và đút lò như bình thường, nhớ tăng thời gian nướng thêm vài phút vì món đang lạnh sẽ cần nhiều thời gian hơn để nóng đều.
Món này có thể bảo quản bao lâu?
Phần đã nướng nên ăn trong vòng một đến hai ngày, bảo quản trong hộp kín ở ngăn mát tủ lạnh. Khi hâm lại, bạn nên làm nóng trong lò hoặc chảo để lớp phô mai không bị cứng.
Kết luận
Vậy là chúng ta đã đi qua toàn bộ quy trình làm mỳ ý sốt bò băm đút lò, từ cách xào sốt Bolognese đậm đà, luộc mì al dente, trộn đều, phủ phô mai Mozzarella dày cho đến đút lò để có lớp vàng nâu đẹp mắt. Món này không hề khó, chỉ cần bạn kiên nhẫn ở bước hầm sốt và canh lửa cẩn thận khi nướng là đã có thể làm ra một khay mì thơm ngon, béo ngậy.
Mình hy vọng bài viết này giúp bạn tự tin hơn khi vào bếp. Nếu bạn làm thử, đừng ngại thay đổi công thức theo khẩu vị gia đình mình nhé. Có người thích nhiều phô mai, có người lại thích sốt đậm vị cà chua hơn, và đó chính là điều làm món ăn trở nên đặc biệt. Chúc bạn có những bữa ăn thật ấm cúng và ngon miệng cùng món mỳ ý sốt bò băm đút lò tự tay làm nhé!
